Apakah Ujian Stres Senaman?
Ia adalah merupakan pemeriksaan jantung biasa yang telah diterima dan dipraktikkan dengan baik juga telah digunakan selama beberapa dekad bertujuan terutamanya dalam penilaian penyakit jantung iskemia. Ia juga dikenali sebagai Ujian Stres Senaman Treadmill. Bagaimanapun, ia turut dijalankan bagi menilai beberapa jenis masalah jantung yang lain.

Adakah Ujian Stres Senaman Treadmill selamat?
Jika pesakit dipilih dengan berhati-hati untuk melakukan ujian senaman, kadar komplikasi serius seperti kematian atau serangan jantung adalah rendah kira-kira 1 dalam 10,000 ujian (0.01 peratus).

Ritma jantung yang abnormal juga boleh berlaku semasa ujian. Ritma jantung yang boleh membahayakan nyawa secara serius (ventricular tachycardia/ fibrillation) boleh terjadi dalam 1 hingga 5,000 kes.

Status anda akan dipantau sepanjang ujian itu dijalankan oleh pakar perubatan atau juruteknik terlatih bagi mengesan keabnormalan semasa ujian.

Mengapakah saya harus menjalani Ujian Stres Senaman Treadmill?
Mereka yang mempunyai arteri koronari yang tersumbat mungkin mempunyai gejala minimal atau tiada langsung. Sebaliknya, pesakit yang TIADA penyakit jantung mungkin menunjukkan gejala yang mencemaskan dan ECG yang meragukan.

Oleh itu jika anda menunjukkan gejala penyakit arteri koronari (CAD) yang dikenali atau disyaki atau ECG yang abnormal, ujian ini selalunya dilakukan bagi menilai kemungkinan penyakit itu.

Malah, walaupun CAD disahkan, pakar perubatan anda akan meminta ujian ini dijalankan untuk penilaian risiko atau prognosis. Kadangkala, ia dilakukan dalam kes mereka yang menghidap penyakit injap jantung bagi menentukan masa untuk menjalankan pembedahan.

Bagaimanakah Ujian Stres Senaman Treadmill dijalankan?
Seperti ujian rehat ECG, tampalan lekit yang dipanggil elektrod-elektrod ECG diletakkan di atas dada. Elektrod-elektrod ini akan menghantar isyarat-isyarat elektrik jantung ke mesin ujian stres. Balutan diletakkan di sekeliling pinggang anda untuk memastikan kabel-kabel tidak beralih.

Semasa ujian, mesin eletrokardiogram menyediakan rakaman berterusan kadar degupan dan ritma jantung. Elektrokardiaogram 12-plumbum dirakam secara tak selanjar. Tekanan darah diukur sebelum senaman bermula dan semasa setiap tahap senaman.

Mesin treadmill akan bertambah kelajuan dan kecerunan pada tahap tambahan menurut protokol ujian. Sasaran ini dikira berdasarkan umur anda. Bagaimanapun, ia boleh dihentikan lebih awal jika orang yang mengambil ujian menunjukkan gejala yang membimbangkan (contohnya sakit dada, sesak nafas yang teruk, lemah, dan lain-lain) ataupun terdapat perubahan abnormal pada ECG dan tekanan darah.

Berapa tepatkah keputusan Ujian Stres Senaman Treadmill?
Ujian senaman mempunyai sensitiviti (kebolehan untuk mengesan penyakit bila ia benar-benar wujud) sebanyak 70 peratus dan ketentuan (kebolehan untuk menghasilkan keputusan negatif bila penyakit tiada) sebanyak 70-80 peratus untuk mengesan penyakit arteri koronari.

Ia digunakan untuk memperlihatkan kemungkinan penyakit jantung iskemia tetapi kemungkinan garis asas/praujian penyakit mesti diambil sebagai perkiraan semasa membuat interpretasi keputusan. Contohnya dalam kumpulan penduduk risiko rendah, seperti lelaki bawah umur 30 tahun dan perempuan bawah umur 40, keputusan ujian positif lebih berkemungkinan merupakan positif palsu daripada betul-betul abnormal, dan keputusan yang negatif tidak menambah apa-apa maklumat baru. Dalam kumpulan penduduk risiko tinggi seperti mereka yang berumur 50 tahun ke atas dengan gejala-gejala tipikal sakit dada, keputusan negatif tidak boleh mengetepikan penyakit jantung iskemia, walaupun keputusan mungkin mempunyai sedikit nilai prognostik.

Ujian senaman oleh itu mempunyai nilai diagnostik terbesar di kalangan pesakit yang mempunyai risiko sederhana penyakit arteri koronari. Kita juga mesti sedar bahawa ujian stres hanya boleh mengesan penyempitan salur darah yang benar-benar teruk (selalunya lebih daripada 70 peratus).

Berapa lamakah masa yang diperlukan untuk mengambil Ujian Stres Senaman Treadmill?
Tempoh masa yang diambil bergantung kepada sasaran kadar degupan jantung dan masa yang diambil untuk mencapainya. Secara amnya, ia akan mengambil masa 30 minit daripada persediaan hingga selesai ujian.

Siapakah yang patut mengelak daripada menjalani Ujian Stres Senaman Treadmill?
Ujian Stres Senaman Treadmill tidak boleh dilakukan ke atas kumpulan-kumpulan orang berikut:

1. Orang yang mempunyai kecacatan fizikal yang mengurangkan kebolehan untuk berjalan atau berlari di atas mesin treadmill, contohnya penghidap artritis, cacat atau lemah anggota yang teruk.
2. Keadaan jantung yang tidak stabil, contohnya baru sahaja mengalami serangan jantung atau kegagalan jantung.
3. Hipertensi (tekanan darah tinggi) yang tidak boleh dikawal.
4. Penyakit injap jantung yang teruk, contohnya stenosis aorta yang teruk.
5. Ritma degupan jantung yang mengancam nyawa (arrhythmias).
6. Baru menjalani pembedahan aorta.
7. Aneurisme aorta yang dibedah (saluran darah aorta terkoyak dan bengkak).
8. Sesak nafas kerana apa-apa sebab.

Untuk mereka yang tidak boleh menjalani ujian kerana kekurangan fizikal (contohnya artritis, penyakit paru-paru, keadaan fizikal yang lemah) atau tidak berupaya mencapai sasaran kadar degupan jantung, ujian stres farmakologi boleh digunakan sebagai ganti.Dalam kes ini, sebagai ganti membuat senaman fizikal untuk membuatkan jantung stres, ubat disuntik untuk menjadikan jantung stres.

Ujian treadmill ECG boleh digabungkan dengan imbasan (echocardiography) iaitu echocardiografi stres untuk memperbaiki sensitiviti ujian sehingga 85 peratus dan ketentuan sehingga 77 peratus.

Apakah yang dimaksudkan jika keputusan ujian saya positif?
Keputusan positif menunjukkan kemungkinan penyakit arteri koronari (CAD). Pakar perubatan anda akan menginterpretasikan ujian ini sambil mengambil kira kemungkinan praujian penyakit itu. Jika ada kebarangkalian yang kuat, ujian yang lebih muktamad, misalnya angiografi, akan disyorkan untuk dilakukan.

Adakah ujian negatif bermakna saya bebas daripada mana-mana penyakit jantung?
Ujian ECG stres membuat anggaran tentang kemungkinan penyakit. Ketentuan ujian ini (iaitu kemungkinan besar keputusan ujian adalah negatif apabila seseorang itu benar-benar bebas daripada penyakit) ialah lebih kurang 70-80 peratus. Oleh itu, ujian negatif tidak mengetepikan penyakit jantung sepenuhnya. Sekali lagi, keputusani ujian ini bergantung kepada kemungkinan garis asas penyakit.

Seperti yang telah disebut sebelum ini, ujian ini mengesan hanya penyempitan arteri koronori yang teruk (>70%). Seperti yang kita ketahui hari ini, serangan sakit jantung berlaku bukan daripada penyempitan yang teruk tetapi penyempitan yang kecil dan sederhana. Maka, walaupun ia ujian yang bagus untuk mengesan kehadiran CAD, ia mempunyai kekurangan dan tidak muktamad.